[Reflection] KPDC – sân chơi thi đấu để học tập về tranh biện

[Phản ánh của tôi] Trước khi đến Pattaya tham dự IDEA Asia Youth Forum (AYF), tôi chỉ nghĩ KPDC (Karl Popper Debate Championship) đơn thuần là một cuộc thi đấu như bao cuộc thì khác: đội nào điểm cao/thắng trận thì đi tiếp. Tuy nhiên, KPDC không dừng lại ở đó vì cách tổ chức và thái độ của người tham gia đã biến nó thành một sân chơi học tập vui vẻ. Tôi đặc biệt thích câu của anh Margo (1 trong số các trainers của AYF), Estonia) trong buổi giới thiệu cách chấm thi Karl Popper: “As judges, you’re first educators, then adjudicators” (tạm dịch: vai trò của giám khảo trước hết là giáo dục, sau đó mới là chấm điểm).

Về luật, mô hình Karl Popper được sử dụng trong KPDC không khác nhiều so với mô hình 3×3 Y2D vẫn thường dùng. Cái khác biệt chính nằm ở phần đặt câu hỏi. Mỗi đội có 2 lượt đặt câu hỏi cho người nói thứ nhất và thứ hai (cross examination), mỗi lượt kéo dài 3 phút. Như vậy, các đội gần như bắt buộc phải hỏi và người được hỏi bắt buộc phải trả lời. Cơ hội (hay thách thức) phải đặt ra các câu hỏi trực tiếp cho đối phương là cách rất hay để luyện đối đáp trực tiếp chúng ta vẫn hay gặp ngoài đời và ở tầm cao hơn nữa là cách khiến đối phương công nhận mình sai bằng chuỗi các câu hỏi. Không có gì ngạc nhiên khi phần này vừa hấp dẫn những cũng vừa khó nhất.

Nhiệm vụ chính của hội đồng giám khảo (tối thiểu 3 người, số lẻ) là lựa chọn đội nào thắng (không chấp nhận hòa) dựa trên tiêu chí đội nào bảo vệ được phe mình tốt hơn thông qua chuỗi các luận điểm ủng hộ và phản biện của mỗi đội; khả năng tiếng Anh không được tính vì đây là ngoại ngữ đối với đa số các đội tham gia. Những yếu tổ cụ thể được cân nhắc trước khi đưa ra quyết định gồm điểm số cho phiên nói của mỗi thành viên đội, thứ hạng của từng người, và đặc biệt là đội nào giải quyết được tốt hơn các xung đột chính của cuộc tranh biện.

Tất cả những yếu tố trên đều được giám khảo ghi chi tiết vào phiếu bầu (ballot), trong đó có cả mục nhận xét chi tiết về mỗi đội. Phiếu này phải được điền độc lập, không qua bất cứ thảo luận nào với người khác, kể cả giám khảo khác, nhằm đảm bảo quyết định này không bị chi phối bởi các ý kiến bên ngoài. Lá phiếu điền xong sẽ được tổng hợp để công bố đội thắng và bản sao sẽ được gửi đến từng đội để họ tham khảo và rút kinh nghiệm. Ngoài ra, từ vòng loại đầu tiên đến vòng 16 đội, các giám khảo lần lượt có 5 phút để đưa ra nhận xét trực tiếp về các đội.

Như vậy, thực chất KPDC là một sân chơi học tập cho tất cả mọi người tham gia. Các debaters không những có cơ hội cọ xát trong thi đấu mà còn nhận được lời nhận xét trực tiếp từ những người có nhiều kinh nghiệm chấm và dạy tranh biện. Trong khi đó, những người chưa từng ngồi ghế giám khảo KPDC như tôi lại được cơ hội thử sức trong vai trò mời đầy thách thức nhưng lại rất thú vị này. Nó thách thức ở trách nhiệm phải đưa ra quyết định đội thắng/thua một cách công bằng nhất cũng như đưa ra lý do đằng sau quyết định của mình. Càng vào các vòng sau, tôi càng cẩm thấy được áp lực lựa chọn đội xứng đáng nhất để đi tiếp. Bù lại, giờ tôi đã biết lắng nghe và cẩn thận hơn trước khi đưa ra bất cứ quyết định nào.

Đây là bài viết đâu tiên của tôi kể về trải nghiệm tham gia IDEA Asia Youth Forum 2012 ở Thái Lan trên cương vị huấn luận viên của đội Việt Nam 3.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: