[Reflection] Tạo ra điểm. Nối chúng lại.

[Phản ánh của tôi] Tôi thường nhìn xung quanh để tìm hình ảnh diễn tả được việc kết nối các điểm rời rạc, thứ mà với nhiều người, trí tưởng tượng không vượt quá hình vẽ môn toán hình học không gian. Trong nhóm kể chuyện, chúng tôi dùng cúc, nút, hạt cườm để trang trí lên sợi dây cuộc đời của mình và kể một câu chuyện cho mỗi sự kiện đó. Trong nhóm phản biện, tôi giúp người tham gia quan sát quá trình họ hình thành một suy nghĩ và nhìn nó trong mối quan hệ xung đột với những luồng tư duy khác. Trong vòng quay cuộc đời, điều mà ta nhận được trong ngày hôm nay có thể được nảy mầm từ một hạt giống ta đã gieo trong quá khứ.

(Một trong nhiều) Câu chuyện (gần đây) bắt đầu khi tôi tham gia chuyến khảo sát dự án của cô bạn làm việc ở một tổ chức phi chính phủ Việt Nam. Mọi chuyến đi là thực hành học tập suốt đời, và ngay khi đặt chân tới vùng đất mới, gặp gỡ những con người mới, tôi đã ngửi thấy quá nhiều mối liên hệ với những giả thuyết mà mình đang có trong những khái niệm đang dần được bóc tách qua công việc tại Challenge to Change. Trò chuyện với cán bộ dự án tại địa phương và nghe thêm nhiều câu chuyện muôn màu sắc của bà con, những thông tin về chính sách, thực hành trồng rừng và ảnh hưởng của những quyết sách tới sự phát triển của cộng đồng, cơm ăn áo mặc và nỗ lực giữ gìn tâm hồn của đất mình, nhà mình của người dân trở nên có ý nghĩa khi tôi kết nối với những phát hiện vừa qua của nhóm nghiên cứu về Người dân tộc thiểu số với Biến đổi khí hậu. Những giả định tôi thu thập được về Biến đổi khí hậu và con người dọc theo những miền đất cũng hiệu quả trong việc đánh giá những thông tin này, biến chúng thành tri thức mới thông qua thẩm định trực tiếp tại địa bàn. Một trong số chúng là: Biến đổi khí hậu là câu chuyện của hoạch định, quản lý và phối hợp. Đồng bào ta quá thiếu cơ hội được phản biện trên những gì ảnh hưởng trực tiếp đến họ và các thế hệ tương lai. Một tháng sau, khi tôi trở lại Hà Nội để tiếp tục xây dựng Kế hoạch hành động cho Chiến lược Vận động chính sách chung của Nhóm làm việc về BĐKH và Nhóm làm việc về Quản lý rủi ro thiên tai của các phi chính phủ quốc tế và trong nước tại Việt Nam, tôi gặp một cái BANG khi một đại biểu của vùng núi phía Bắc đề xuất rằng cần vận động cho việc hỗ trợ bà con trong trồng cây bản địa, bảo vệ rừng sinh thái và điều phối cơ chế phân chia lợi ích trong REDD (tên viết tắt tiếng Anh của Giảm lượng khí thải từ mất rừng và thoái hóa rừng tại các nước đang phát triển). Nếu không có chuyến đi đó tới huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn, chắc tôi đã hiểu vấn đề theo một cách khác.

Giả định của tôi là mọi sự vật, sự việc có tính kết nối tương lập, theo mọi chiều không gian và thời gian. Bước chân đầu tiên luôn là sự cởi mở, trái tim chân thành và niềm tin, động lực bền vững nhất của học tập suốt đời, nếu không có những giá trị này thì ta luôn lắng nghe với Phán xét. Bước chân thứ hai là khả năng quan sát để hình thành thông điệp của suy nghĩ – kết quả của quá trình này chính là các điểm tư duy mang tính giàu có, độc nhất, cụ thể, cô đọng. Và bước chân thứ ba là hình thành những kết nối – các điểm tri thức đó có ý nghĩa với nhau và với ứng dụng thực tiễn của ta, chúng giúp định hình các lý thuyết, các quan điểm, tạo ra các giá trị mới như thế nào. Cuối cùng, thiếu vắng những tri thức thay đổi đó, xã hội con người sẽ chết vì ngừng phát triển.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: